Αμφίκλεια: Η άγνωστη πλευρά του Παρνασσού

127

Σε υψόμετρο 400μ., η Αμφίκλεια είναι μία άλλη όψη του Παρνασσού που μαγεύει, τόσο με την ηρεμία που εκπέμπει, όσο και με την ιστορία της…

Το όρος πήρε το όνομά του από τον αρχαίο ήρωα Παρνασσό, που λέγεται ότι ήταν γιος του Ποσειδώνα και της νύμφης Κλεοδώρας. Ο ήρωας Παρνασός είχε κτίσει πάνω στο όρος αυτό ομώνυμη πόλη η οποία καταστράφηκε στον κατακλυσμό του Δευκαλίωνος κατά τη μυθολογία. Ο Παρνασσός θεωρείται κατοικία του Απόλλωνα και κατά τον Όμηρο εδώ τραυματίστηκε ο Οδυσσέας από αγριόχοιρο ενώ κυνηγούσε. Επίσης κατά τη μυθολογία ο Παρνασσός ήταν άντρο νυμφών με ονομαστό το Κωρύκιον άντρο και εδώ υπήρχε το ιερό του θεού Πανός και ο βωμός του Διονύσου.

Στις Β.Α. πλαγιές του ιστορικού αυτού όρους βρίσκεται χτισμένη η πόλη της Αμφίκλειας. Η ιστορία της πόλης μας αρχίζει από τους προϊστορικούς χρόνους και φθάνει μέχρι τις μέρες μας. Σύμφωνα με τους ιστορικούς η θέση της αρχαίας Αμφίκλειας ήταν στη θέση που σήμερα βρίσκεται το νεκροταφείο της πόλης επί του λόφου που υπάρχει εκεί και όπου σώζεται μέχρι και σήμερα μέρος των τειχών της Ακρόπολης και ο Πύργος αυτής που ονομάζεται «Παλαιόκαστρο».  Το 480 π.Χ. η πόλη καταστράφηκε από τους Πέρσες. Κατά το Μεσαίωνα παρήκμασε και ερήμωσε, ενώ αρκετούς αιώνες αργότερα χτίστηκε ένα νέο χωριό που ονομάστηκε Δαδί, το οποίο άκμασε στη διάρκεια της Τουρκοκρατίας. Σημαντική ήταν η συμβολή του Δαδιού στον απελευθερωτικό αγώνα ενώ Ρουμελιώτες οπλαρχηγοί της Επανάστασης όπως ο Αθανάσιος Διάκος και ο Οδυσσέας Ανδρούτσος έδρασαν στην πόλη κατά τα χρόνια του ξεσηκωμού. Μετονομάστηκε σε Αμφίκλεια το 1915, λόγω της θέσης του δίπλα στην αρχαία πόλη.

Τα τελευταία χρόνια η Αμφίκλεια παρουσιάζεται μεγάλη τουριστική ανάπτυξη. Αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στο γειτονικό Χιονοδρομικό Κέντρο Παρνασσού, που απέχει 17 χιλιόμετρα από την κωμόπολη και το οποίο επισκέπτονται πολλοί λάτρεις των χειμερινών σπορ κάθε Σαββατοκύριακο τον χειμώνα.

Τι να δείτε/ Τι να κάνετε

Μουσείου Άρτου και Επαγγελμάτων

Στεγάζονται στο Πολιτιστικό Κέντρο Αμφίκλειας, στην κεντρική πλατεία. Στο Μουσείο Επαγγελμάτων θα βρείτε μια πλούσια συλλογή καθημερινών αντικειμένων του παρελθόντος (εργαλεία, σκεύη), ενώ στο Μουσείο Άρτου, μοναδικό στην Ελλάδα, θα μάθετε την ιστορία και τα είδη του ψωμιού, για την καλλιέργεια σιτηρών από την αρχαιότητα μέχρι και σήμερα και τους κύκλους παρασκευής του ψωμιού. Ο Λαογραφικός Σύλλογος Αμφίκλειας, που φιλοξενείται στον ίδιο χώρο, διοργανώνει κάθε δύο χρόνια Έκθεση Ψωμιού.

Ιερά Μονή Δαδιού (μοναστήρι Παναγίας Γαυριώτισσας)

Βρίσκεται περίπου 6 χλμ. από την Αμφίκλεια, σε μια καταπράσινη ειδυλλιακή περιοχή. Κτίσμα του 18ου αιώνα, ανακαινισμένο το 1776, είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με την ιστορία και τη ζωή της πόλης. Σήμερα λειτουργεί ως γυναικεία μονή. Η εκκλησία του μοναστηριού είναι μεταβυζαντινού ελληνικού τύπου η οποία σύμφωνα με την παράδοση κτίστηκε το έτος 1755. Γύρω από το ναό βρίσκονται σε δύο επίπεδα οι κοινόχρηστοι χώροι, η τραπεζαρία των Μοναχών και των ξένων και το παρεκκλήσι της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος που κάηκε το 1956 και ανακαινίστηκε ένα χρόνο αργότερα.

φωτογραφία: Ελένη Πατρινού

Εκκλησία της Αγίας Ιερουσαλήμ

Σκαρφαλωμένη στα βράχια του Παρνασσού στην είσοδο της χαράδρας «Βάρσαμο» σε υψόμετρο 850μ. και σε κοντινή απόσταση από την Αμφίκλεια, βρίσκεται η μονή Αγία Ιερουσαλήμ Αμφίκλειας. Η διαδρομή μέχρι τη σπηλιά είναι σχετικά σύντομη και γίνεται από το μονοπάτι της χαράδρας του Κεραμιδίου. Δείτε τη διαδρομή εδώ. Η εκκλησία αυτή φημολογείται ότι κτίστηκε το 12ο αιώνα από ιππότες του τάγματος των Ναϊτών της 4ης Σταυροφορίας. Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας ο ναός λειτούργησε ως καταφύγιο των κατοίκων της Αμφίκλειας και λέγεται ότι εδώ είχε το καραούλι του ο Οδυσσέας Ανδρούτσος.

Φωτογραφία: Κώστας Καλτσάς

Αρχαία Ακρόπολη Αμφίκλειας

Ο Πύργος της Αμφίκλειας, που λέγεται και «Παλιόπυργος», είναι κτίσμα μεσαιωνικό. Κατά πάσα πιθανότητα είναι από την εποχή της Φραγκοκρατίας και τον 13ο αιώνα. Βρίσκεται μέσα στο νεκροταφείο της πόλης, σε λόφο όπου εικάζεται ότι υπήρχε η Ακρόπολη της αρχαίας Αμφίκλειας, μέρη των τειχών της οποίας σώζονται μέχρι σήμερα.

Η γνωστή λίμνη του Καλλιδρόμου, η λίμνη Νευρόπολη

Eίναι στην περιφέρεια του χωριού Παλαιοχώρι. Μοναδική στο είδος της για όλο τον ορεινό όγκο της Στερεάς Ελλάδας. Έτσι λοιπόν το χωριό είναι ένα ορμητήριο για τα πιο μαγευτικά μέρη του Καλλιδρόμου.

Χιονοδρομικό Κέντρο Παρνασσού

Λειτουργεί αδιάκοπα από το 1976 σε υψόμετρο 1.640 έως 2.260 μέτρων. Είναι το μεγαλύτερο χιονοδρομικό κέντρο της χώρας διαθέτοντας 23 πίστες. Μάλιστα, με τον εκσυγχρονισμό των αναβατήρων και την ενοποίηση των εγκαταστάσεων Κελαριών – Φτερόλακας αποτελεί αδιαμφισβήτητα το αρτιότερο και πιο σύγχρονο τεχνολογικά χιονοδρομικό κέντρο της χώρας, ισάξιο με ανάλογα του εξωτερικού.

Extra Tip: Μην παραλείψετε να κάνετε βόλτες στα καλντερίμια της Αμφίκλειας και να θαυμάσετε τις εξαιρετικά διατηρημένες πετρόχτιστες βρύσες της.

Τι να δοκιμάσετε

Η  περιοχή είναι γνωστή για τα παραδοσιακά της προϊόντα, όπως φασόλια, ντομάτες, εξαιρετικό μέλι Παρνασσού, τσάι Παρνασσού, κεράσια, καρύδια, μήλα φιρίκια, καθώς και τα φημισμένα τυροκομικά της προϊόντα. Φεύγοντας μην ξεχάσετε να πάρετε αμυγδαλωτά, κουραμπιέδες, γλυκά κουταλιού, αλλά και ντόπια ζυμαρικά.

Έτοιμοι να γνωρίστε την άλλη πλευρά του Παρνασσού;